هلمند کې د مرخېړیو د ترویج په پار هڅې

بزګر اوونيزه / اشرفی
د هلمند د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ ریاست له خوا په دې ولایت کې د مرخېړیو د کرکېلي د دودولو په پار هلې ځلې روانې دي.
ددې ولایت د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ ریاست له خوا د لومړي ځل لپاره په دې ولایت کې په توافقي ډول د مرخېړیو کرکېله تر سره شوې وه، چې پایله یې ډېر ښه او مثبته وه.
د هلمند دکرنې رییس زلمی الکو وایي، د مرخېړیو ارزښت ته په کتو غواړي، چې په دې ولایت کې د مرخېړیو کرکیله ترویج کړي چې له یوې خوا د کوکنارو ښه بدیل دی او له بلې خوا د بزګرانو په اقتصادي وده کې هم رغنده رول لري.
ښاغلی الکو وویل، چې د افغانستان مرخېړي په کور دننه او بهر ښه مارکېټ لري.
هغه زیاته کړه: «دا نبات کورني مارکېټ ترڅنګ نړېوال مارکېټ هم لري، چې موږ به سېمه کې له یو شمېر سوداګرو سره خبرې وکړو څو بهر ته د صادرولو زمینه برابره کړي.»
د هلمند د کرنې ریاست کروندګرو ته د دوی د اقتصادي پیاوړتیا په موخه د مرخېړیو د کر سپارښتنه کوي.
د هلمند د کرنې، اوبولګولو مالدارۍ ریاست هلې ځلې کوي، چې کروندګرو ته نوښتونه او نوي لارې چارې ور وپېژنې، چې د دوی په اقتصاد کې د مثبت بدلون لامل شي.

د مرخېړیو تولید او پالنه اسانه او په بازار کې یې بیه لوړ ده. کروندګر کولای شي، چې له دې لارې ښه عاید تر لاسه کړي.

د هلمند دکرنې رییس وایي د کرنې ریاست هلې ځلې کوي، چې د مرخېړیو ترڅنګ ګڼ شمېر نور ارزښت لرونکي بوټې هم په دې ولایت کې ترویج کړي ترڅو د کوکنارو د کرکيلې مخه ونیول شي.

د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت د هلمند ترڅنګ په نورو ولایتونو کې هم د مرخېړي کرکېلي ترویج په پار هڅې کوي؛ یواځې سږ کال د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت له خوا د مرخېړیو د پالنې څه باندې ۶۰ مرکزونه جوړ شوي دي. ددغو مرکزونو د جوړلو موخه د مېرمنو او بېوزلو کورنیو اقتصادي ودې ته زمینه برابرول دي.

د مرخېړیو دغه ۶۰ مرکزونه د کابل، پروان، پنجشیر، کاپیسا، لوګر، پکتیا، خوست پکتیکا، غزني، میدان وردګ، بامیان او دایکندي په ولایتونو کې یواځې د مېرمنو لپاره جوړې شوي دي.

ددغو مرکزونو د جوړولو ټول لګښت د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وازرت د بڼوالۍ او مالدارۍ ملي پروژې «NHLP» له خوا ورکړل شوي دي.

ددې ترڅنګ د مرخېړیو د پالنې هر یوه مرکز ته د مرخېړیو د پالنې یوه کڅوړه، چې په کې ۱۹ توکي شامل دي هم ورکړل شوي دي.

دغه راز د کرنې وزارت په پام کې لري، چې په ۱۳۹۹ یم کال کې هم ددې وزارت د بڼوالۍ او مالدارۍ ملي پورژې له خوا په هېواد کې د مرخېړیو د پالنې ۶۰ نور مرکزونه هم جوړ کړي.

د یادونې وړ ده، چې د مرخېړیو کرکېله او پالنه د بڼوالۍ او مالدارۍ ملي پروژې له خوا د لومړي ځل لپاره د کورنیو باغچو په برنامه کې شاملو مېرمنو ته ور ښودل کیږي، چې د مېرنو له تود هرکلي سره مخ شوې ده.

مېرمنې په خپلو کورنیو باغچو کې د مرخېړیو تر کرلو وروسته تر څه کم دوه میاشتو پورې کولای شي، چې د خپلو مرخېړیو حاصل راټول او خرڅ کړي.

مرخېړي په کال کې څلور ځله حاصل ورکوي که څه هم په هېواد کې دننه د مرخېړیو د خرڅلاو ټاکلې اندازه معلومه نه ده خو په سیمه ییزو بازارونو کې د یوه کیلو ګرام مرخېړي بیه له ۲۵۰ تر ۳۰۰ افغانیو پورې رسیږي او په بهر کې بیا یو کیلو ګرام مرخیړي تر۱۴۰ ډالره پورې هم خرڅیږي.

له مرخېړیو د ویني فشار په کنټرولو، د هډوکو د ناروغیو او مکروبي ناروغیو په درملنه او یو شمېر نورو طبي برخو کې ګټه اخېستل کېږي.