افغانستان یو کرنیز هېواد دی او کرکېلي لپاره مناسب اقلیم هم لري. په افغانستان کې د کلیوالو سیمو کابو ۸۰ سلنه وګړي په کرنه او مالدارۍ بوخت دي او کرنه او مالدارۍ د دغو وګړو په معیشیت کې خورا ارزښتمن رول لوبوي. که څه هم د تېرو لسیزو په جګړو کې د نورو سکټورونو تر څنګ د کرنې او مالدارۍ سکټور هم خورا ډېر زیانمن شو خو له څو کلونو راهېسې حکومت، ښکېلو اړخونو، بزګرانو او مالدارانو ډېرې هڅې کړي دي، چې د کرنې او مالدارۍ سکټور بیا را ژوندی کړي. د نوي کال په پیل سره د ټولو هېوادوالو په زړونو کې هیلې راټوکیږي، د نوي کال د هرکلي په پار دودیزې مېلې په لاره اچوي او نوي کال په دودیزو مېلمو او شاندارو مراسمو لمانځي. نوي کال ته د نورو ترڅنګ زموږ زیارکښ بزګران هم خوښ وي د دوی په زړونو کې هیلي غوړیږي او خپلو کروندو پالنې او کرکېلي ته مخه کوي. بزګران د سوړ ژمې تېرېدو څخه وروسته په نویو هیلو د نوي کال څخه د سیمه ییزو دودونو د لمانځنې او پخپلو ځمکو کې د سبو،غلو دانو کرلو او نورو کرنیزو چارو لپاره ځانونه چمتو کوي.

د بلخ ولایت یو تن بزګر شاه محمد وایې: «له نوي کال څخه مخکې د «کب» په میاشت کې د خپلو ځمکو يوې(قلبه) کولو او په بڼونوکې د ونو څانګو پریکولو او نورو کرنیزو چارو ته تابیاوې او چمتوالي نیسو.»
شاه محمود وویل، چې د نوي کال څخه د ښه هرکلي په پار سمنک پخوو، اووه رنګه مېوه خیشتوو، د نوي کال په شپه سپينې وریجې او سابه هم پخوو او د سابه زرغون رنګ د پسرلي نښه ګڼو. د نوي کال په ورځ شنو ځایونو ته په مېلو هم ورځو.
ددې ترڅنګ د کندز ولایت یو کروندګر عبدالروف وایې: «موږ د دې تر څنګ چې پخپله کرکېله کې بوخت یو خپلو دودیزو او فرهنګي چارو ته هم ارزښت ورکوو. د بزګر په ورځ خپل تندرسته او تکړه روزل شوی څاروي د نندارې لپاره د ولایت مرکز ته راولو تر څو د چارواکو او نورو بزګرو د پاملرنې او ښې هڅونې لامل شي.»
عبدالروف د کرنې وزارت له مرستو څخه مننه وکړه او وویل، چې هرکال د کرنې وزارت له خوا دوی سره د تخنیکي سپارښتنو، کیمیاوی سرو، اصلاح شوي تخمونو، مېوه لرونکو او بې مېوې نیالګيو او د کرنیزو آفتونو ضد ډول ډول درملو مرستې کیږي. چې د دوی په کرکېله باندې مثبته اغېزه لري.
د کرنې وزارت له خوا هر کال د وري دویمه د بزګر مېله په شاندارو مراسمو سره په ټول هېواد کې لمانځل کیږي، خو یواځې سږ ۱۳۹۹یم کال د وري دویمه د بزګر مېلې او کرنیز نندارتونونه د کرونا ویرس له خپراوي څخه د مخنیوي په موخه په ټول هېواد کې لغو شوي دي.
د کرنې وزارت هرکال په ټول هېواد کې بزګرانو سره د مسلکي او تخنیکي مرستو ترڅنګ د پور په بڼه مالي مرستې هم کوي. د کرنې وزارت په روان ۱۳۹۹یم کال کې د هېواد ۳۴ ولایتونو کې بزګرانو او بڼوالو سره د دوه میلیارډه ډالرو په ارزښت د پور ورکولو د مرستې تابیا هم لري.
د کرنې وزارت مطبوعاتي سلاکار او ویاند اکبر رستمي وایي، چې د کرنې سکټور تر بل هر سکټور څخه ډېرې بودیجې ته اړتیا لري. د رستمي په خبره د کرنې وزارت د نورو کلونو په څېر سږکال هم بزګرانو، بڼوالو او مالدارانو سره په بېلابېلو برخوکې د شته امکاناتو په پام کې نیولو سره مرستې کوي، ترڅو د دوی یوشمېر ستونزې هوارې او د کرنیزو محصولاتو له اړخه د خلکو اړتیاوې پوره شي.
د کرنې وزارت هرکال په ټول هېواد کې بزګرانو، بڼوالو او مالدارانو سره په بېلابېلو برخو کې مرستې او همکارۍ کوي. د دوی لپاره روزنیزې برنامې په لاره اچوي، ننداریزې قطعې ورته جوړوي، د مالدارانو مالونو ته بېلابېل واکسینونه او د ناروغیو ضد درمل ورکوي. دغه راز پر بزګرانو او بڼوالو په وړیا توګه اصلاح شوي تخمونه او کیمیاوي سرې وېشي، د ونو او کروندو د افت ضد درمل ورکوي او دوی ته د کرکېلي، بڼوالۍ اومالدارۍ نوي لارې چارې ښیي، ترڅو د دوی اقتصادي ودې ته زمینه برابره شي.