پروفایل مختصر ریاست تصدیق‌دهی تخم‌های‌بذری

ریاست تصدیق‌دهی تخم‌های بذری در تشکیل وزارت زراعت، آبیاری و مالداری در سال ۱۳۹۳ ایجاد گردیده و از آن زمان تاکنون منحیث سکرتریت بورد ملی تخم‌های بذری نیز فعالیت می‌نماید. براساس قانون تخم‌های بذری کنترول کیفیت و تصدیق تخم‌های بذری باید توسط اداره ملی تصدیق تخم‌های بذری صورت گیرد. از آنجایی‌که اداره ملی یاد شده تاهنوز ایجاد نشده است، در حال حاضر مسوولیت‌های آن را ریاست تصدیق‌دهی تخم‌های بذری بدوش دارد.

دیدگاه:

تامین کیفیت تخم‌های بذری و مواد نباتی در سطح کشور برای دهقانان که دارای هویت اصلی، خالصیت عالی و ظرفیت جوانه‌زنی بلند بوده و عاری از امراض و آفات عمده باشد.

ماموریت:

این ریاست متعهد است تا معیارهای ملی و بین‌المللی را در تولید، مارکیتنگ، واردات و صادرات تخم‌های بذری به‌منظور بلند بردن سطح تولید محصولات نباتی و خود کفایی غذایی تطبیق نماید.

اهداف اساسی:

اهداف کلیدی ریاست تصدیق‌دهی تخم‌های بذری شامل موارد ذیل می‌گردد:

  1. تصدیق تخم‌های بذری و نهال‌های مثمر شامل در لست ملی ورایتی‌ها؛
  2. کنترول کیفیت تخم‌های بذری و نهال‌های مثمرعرضه شده در مارکیت؛
  3. پیش‌برد امور سکرتریت بورد ملی تخم‌های بذری غرض همانگ نمودن سکتور تخم بذری و نهال‌های مثمر.

ولایات تحت پوشش:

این ریاست تمام مسایل مربوط به تخم‌های بذری را در تمام زون‌های کشور که ذیلاً ذکر گردیده نظارت و ارزیابی می‌کند.

  • زون مرکز و جنوب شرق (کابل، پروان، کاپیسا، پکتیا، غزنی، پکتیکا، خوست، وردک، بامیان)
  • زون شرق (ننگرهار، کنر، نورستان، لغمان)
  • زون غرب (هرات، فراه، غور، ارزگان، بادغیس)
  • زون شمال (بلخ، سمنگان، سرپل، جوزجان، فاریاب)
  • زون شمال شرق (کندز، تخار، بغلان، بدخشان)
  • زون جنوب غرب (هلمند، کندهار، زابل)

فعالیت‌های ریاست:

ریاست تصدیق‌دهی تخم‌های بذری تمام فعالیت‌های خویش را در چوکات سه دیپارتمنت تنظیم نموده که قرا رذیل خلاصه می‌گردد:

  1. آمریت تفتیش مزرعه:

وظایف عمده این دیپارتمنت قرار ذیل خلاصه می‌گردد:

  • تهیه نمودن معیارهای ملی تفتیش مزرعه بر اساس معیارهای بین‌المللی؛
  • بررسی و ارزیابی منابع مواد تکثیری به‌خاطر خالصیت ارثی؛
  • نظارت از انتخاب زمین، عملیات زراعتی و تفتیش مزارع تخم‌های بذری و نهال پروری؛
  • تفتیش گدام‌ها و مارکیت جهت حصول اطمینان از کیفیت تخم بذری و مواد تکثیری؛
  • همکاری در ساختن طرزالعمل‌ها، رهنمودها و استراتژی‌های انکشاف سکتور تخم بذری و مواد نباتی؛
  • تدویر کورس‌های آموزشی به‌خاطر ارتقای ظرفیت تخصصی کارمندان؛
  • ترتیب نمودن پلان سالانه تفتیش مزرعه و ارایه آن به ریاست.

 

  1. آمریت لابراتوارهای آزمایش تخم‌های بذری:

این دیپارتمنت مکلفیت نمونه‌گیری و تثبیت خصوصیات کیفی تخم‌های بذری را بعد از پاک‌کاری و پروسس طبق معیارهای ملی و بین‌المللی به عهده دارد که فعالیت‌های مشخص آن ذیلاً خلاصه می‌گردد:

  • تهیه نمودن معیارهای ملی آزمایشات لابراتواری تخم‌های بذری براساس معیارهای بین‌المللی؛
  • جمع‌آوری نمونه‌ها از انبارها و گدام‌های تخم بذری و انجام دادن آزمایشات لابراتواری بالای آنها؛
  • تجزیه نمونه‌های تخم‌های بذری جمع‌آوری شده ازمارکیت؛
  • تصدیق صحت و عدم صحت نهال‌های مثمر در مراکز انکشاف باغداری، قوریه‌های مادری و قوریه‌های تصدیقی؛
  • ایجاد کنترول پلات‌ها جهت تثبیت هویت ورایتی، امراض داخلی تخم و حل منازعات بعد ازفروش؛
  • تدویر کورس‌های آموزشی در بخش آزمایشات لابراتواری به‌خاطر ارتقای ظرفیت تخصصی کارمندان؛
  • طرح و ترتیب نمودن پلان فعالیت‌های سالانه لابراتوارهای آزمایش تخم‌های بذری و ارایه آن به ریاست؛
  • همکاری در ساختن طرزالعمل‌ها، رهنمود‌ها و استراتژی‌های انکشاف سکتور تخم بذری و مواد تکثیری.

 

  1. آمریت توزیع تگ و سرتفیکیت:

این دیپارتمنت مکلفیت جمع‌آوری تمام ارقام تفتیش مزرعه، تجزیه لابراتواری، ارزیابی مارکیت و ثبت شرکت‌های تولید تخم‌های بذری  را به عهده دارد که در نتیجه‌ی تحلیل ارقام یاد شده تخم‌های بذری تصدیق و یا رد می‌گردد. قابل ذکر است که آمریت مذکور در آینده بنام آمریت ثبت و تصدیق‌دهی مسمی می‌گردد. فعالیت‌های مشخص این آمریت ذیلاً خلاصه می‌گردد:

  • ایجاد دیتابیس جهت ثبت ارقام مربوط به عملیات تخنیکی و احصاییه‌های تولید، تورید وتوزیع تخم‌های بذری؛
  • تحقیق و بررسی اسناد مربوط به شرکت‌های تخم‌های بذری و مواد تکثیری به‌خاطر توزیع جوازنامه؛
  • ثبت شرکت‌های تخم و نهال پروری در دیتابیس؛
  • توزیع تصدیقنامه‌ها  برای انبارهای تخم‌های بذری و نهال‌های مثمر قابل قبول؛
  • ترتیب تگ و لیبل و نصب آن در لات‌های تخم بذری تصدیق شده و نهال‌های مثمر؛
  • نشر سالانه لست انواع ثبت شده تخم‌های بذری و مواد نباتی در لست انواع ملی؛

 

مسولیت‌های ریاست منحیث سکرتریت بورد ملی تخم‌های بذری:

ریاست تصدیق‌دهی تخم‌های بذری برعلاوه فعالیت‌های علمی و تخنیکی فوق‌الذکر، پیش‌برد وظایف سکرتریت بورد ملی را نیز به‌عهده دارد که قرار‌ ذیل خلاصه می‌گردد:

تدویر جلسات نوبتی و اضطراری بورد و ترتیب پیش نویس  فیصله‌های بورد و ارسال آن به ارگان های ذیربط؛

  • نظارت از تطبیق قانون، پالیسی ملی و مقررات تخم‌های بذری توسط تولیدکنندگان، صادرکنندگان و وارد کنندگان تخم‌های بذری و مواد نباتی؛
  • تمدید و یا لغو نمودن جواز فعالیت شرکت‌های تخم بذری و نهال‌پروری طبق رهنمودهای بورد ملی تخم‌های بذری؛ ‌
  • تدویر ورکشاپ‌های پلان‌گذاری تولید تخم‌های بذری و نهال‌های مثمر بر اساس فیصله بورد ملی تخم‌های بذری؛
  • پی‌گیری از تطبیق تصامیم بورد و حصول گزارش از جوانب ذیدخل و ارایه آن در جلسات بورد ملی تخم‌های بذری.

دست‌آوردهای عمده ریاست:

  1. در بخش مدیریت و بازسازی
  • مدیریت و فعالیت‌های کنترول کیفیت تخم بذری به‌منظور انکشاف پایدار از پروژه‌ها به ریاست تصدیق‌دهی انتقال داده شده است.
  • تشکیل و لوایح وظایف کارمندان به‌صورت همه‌جانبه تجدید نظر گردیده و استخدام کارمندان از طریق سی‌بی‌آر و خدمات ملکی صورت گرفته است.
  • شرکت‌های خصوصی تولید تخم‌های بذری به منظور‌ شناسایی شرکت‌های پیشتاز و تشویق بیشتر آنها ارزیابی شده است.
  • برای لابراتوار مرکزی در اتحادیه بین‌المللی تجزیه تخم‌های بذری (ISTA) عضویت کسب شده است.
  • بخش صحت تخم بذری در تمام لابراتوارهای تجزیه تخم‌های بذری ایجاد شده است.
  • دفاتر و لابراتوارها بازسازی و تجهیز شده است.
  •  
  1. در بخش تهیه اسناد تقنینی
  • مقرره تخم‌های بذری طی مراحل تخنیکی و نهایی شده است.
  • طرزالعمل‌های کاری تفتیش مزرعه و تجزیه لابراتواری تخم‌های بذری طی مراحل تخنیکی و توسط مقام وزارت منظور گردیده.
  • رهنمودهای کاری تفتیش مزرعه، تجزیه لابراتواری، صحت تخم، و پلات‌های کنترولی طی مراحل تخنیکی و نهایی شده است.
  • مسوده‌های اسناد تقنینی ذیل تهیه شده است:
  1. طرزالعمل و اساسنامه اداره تصدیق‌دهی تخم‌های بذری افغانستان؛
  2. مقرره حفاظت ورایتی‌های جدید نباتی طی مراحل تخنیکی و به شعبه تقنین ریاست پلان و پالیسی به‌خاطر اجراات بعدی ارسال گردیده.
  3. طرزالعمل ثبت، ایجاد و فعالیت شرکت‌های تولید تخم بذری طی مراحل تخنیکی و توسط بورد ملی منظور گردیده و به شعبه تقنین ریاست عمومی پلان و پالیسی ارسال گردیده.
  4. طرزالعمل تصدیق‌دهی نهال‌های مثمر طی مراحل تخنیکی و به شعبه تقنین ریاست عمومی پلان و پالیسی ارسال گردیده.
  5. معیارهای حد اقل برای تصدیق‌دهی تخم‌های بذری غله‌جات، نباتات صنعتی، نباتات لیگیومی و سبزیجات ترتیب گردیده و اکنون توسط یک کمیته مشترک ریاست و اداره ملی نورم و استندرد مورد ارزیابی قرار دارد که در جریان ماه جاری نهایی خواهد گردید.
  6. معیارهای حداقل برای تصدیق‌دهی نهال‌های مثمر ترتیب گردیده و به اداره ملی نورم و استندرد به‌خاطر ارزیابی و منظوری ارسال گردیده؛
  7. طرزالعمل کنترول کیفیت تخم بذری در مارکیت؛
  8. طرزالعمل ثبت ورایتی‌های جدید نباتی به‌خاطر تطبیق قانون حفاظت ورایتی‌های جدید نباتی.

 

  1. در بخش تصدیق‌دهی وکنترول کیفیت
  • تولید تخم‌های بذری تصدیق شده‌ی شالی، جواری، پنبه و سویابین در سیستم رسمی تولید تخم‌های بذری کشور شامل ساخته شده است.
  • در نتیجه فعالیت‌های تخنیکی به مقدار ۳۶۴۳۰ متریک تن تخم بذری مادری، بنیادی و تصدیق شده گندم تولید گردیده.
  • سروی ملی به‌‌خاطر کنترول کیفیت تخم سبزیجات انجام داده شده است.
  • خدمات تصدیق‌دهی نهال‌های مثمر در مطابقت با تفاهمنامه عقد شده با اتحادیه ملی قوریه‌داران افغانستان عرضه شده است که در سال آینده خدمات مذکور بشکل کلی به چوکات ریاست انتقال خواهد شد.
  • مجموعاً به تعداد ۹۶۸۲ دهقان قراردادی در مورد تولید تخم تصدیق شده راهنمایی گردیده و از فعالیت‌های تولیدی آنها نظارت به‌عمل آمده است.
  • به‌خاطر تشخیص خالصیت ارثی، امراض و حل منازعات به تعداد ۴۸۹۶ پلات کنترولی ایجاد وکشت شده است.
  • درلابراتوار بایوتکنالوژی از طریق کشت انساج به تعداد ۸۰۰۰ پایه مادری تولید شده است.
  • به‌خاطر تشخیص امراض به تعداد ۳۶۶۰ نمونه از کلکسیون‌های ملی درختان مثمر و قوریه‌های مادری جمع‌آوری، تجزیه وتحلیل شده است.
  • همه ساله تفتیش ۶۹ قوریه مادری و ۱۰۰۰ قوریه تصدیقی مربوط به انجمن‌های قوریه‌داران به‌خاطر تولید یک‌و‌نیم میلیون اصله نهال‌های تصدیق شده تنظیم شده است.

 

  1. در بخش ارتقای ظرفیت
  • مجموعاً به تعداد ۴۲ نفرکارمند این ریاست در برنامه‌های ارتقای تخصص در کشورهای هند، لبنان و پاکستان اعزام شده‌اند.
  • مجموعاً به تعداد ۱۲۰۹ نفرکارمند ریاست آموزش داده شده است.
  • مجموعاً به تعداد ۷۵۰ دانشجوی سال‌های آخر دانشکده زراعت دانشگاه کابل، ننگرهار، هرات و بلخ در بخش امراض نباتات مثمر آموزش داده شده است.