طرزالعمل تشکیل، ثبت، تقویت و طرز فعالیت انجمن‌های آبیاری

دولت جمهوري اسـلامي افغانستان وزارت زراعت، آبيـاري و مالـداري


 

طرزالعمل

تشکیل، ثبت، تقویت و طرز فعالیت

انجمن‌های آبیاری

 

دانلود فایل

 

 

 

 

 

 

۲۶ثور۱۳۹۱


فصل اول

احکام عمومی

 

مبنی

ماده اول:

این طرزالعمل به تأسی از فقرهپنج ماده یازدهم و مواد هجدهم و بیست‌وسوم قانون آب، به‌منظور تنظیم امور مربوط به  تشکیل، ثبت، تقویت و طرز فعالیت انجمن‌های آبیاری، بانظرداشت حفظ سیستم عنعنوی و پسندیده میرآب که یک میراث فرهنگی کشور به شمار می‌رود برای تنظیم و مدیریت بهتر آب جهت‌ آبیاری زمین‌های زراعتی وضع گردیده است.

 

اهداف

ماده دوم:

این طرزالعمل دارای اهداف ذیل می‌باشد:

  1. توضیح شرایط طرز تشکیل، ثبت، تقویت و فعالیت انجمن‌های آبیاری.
  2. تنظیم و مدیریت امور مربوط به تشکیل، ثبت، فعالیت و تقویت انجمن‌های آبیاری.
  3. تنظیم امور مربوط به آب به‌منظور آبیاری، بهره‌برداری و حفظ و مراقبت شبکه‌های آبیاری.

 

اصطلاحات

ماده سوم:

اصطلاحات آتی در این طرزالعمل معانی ذیل را افاده می‌نماید:

  1. انجمن آبیاری: اجتماع داوطلبانه اشخاص حقیقی حکمی است که آب را در یك شبكه آبیاری بـه منظور زراعت تنظیم می‌نماید ومطابق مواد مندرج این طرزالعمل و احکام فقره پنج ماده یازدهم قانون آب، تشکیل می‌گردد.
  2. اساسنامه انجمن آبیاری: سندی است که در آن اصول، وظایف و تشکیلات یک انجمن آبیاری تصریح گردیده است.
  3. لوایح داخلی انجمن آبیاری: لوایح داخلی انجمن آبیاری اسنادی است که به اساس اساسنامه مربوط در امور خاص و موارد ضرورت انجمن وضع می‌گردد.
  4. ساحه مدیریت انجمن آبیاری :بخش از اراضی، شبکه آبیاری و تاسیسات آبیاری می‌باشد كه در آن آب به منظور آبیاری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  5. شبکه آبیاری: مجموع تمام كانال‌ها و مجراهای آب است که به منظور استفاده آب در زراعت از کانال‌های عمومی آغاز گردیده و تا داخل مزرعه ادامه می‌یابد.
  6. تأسیسات آبیاری: عبارت ازساختمان ها، بندهای ذخیره آب، بندهای آبگردان، مجراهای آب (دهانه آبگیر)، كانال‌ها، کاریزها و سایر ساختمان‌هایی که جهت انشعاب، انتقال، اندازه‌گیری، ذخیره و تصفیه آب‌ به‌کار می‌رود، می‌باشد.
  7. بهره‌برداری و حفظ و مراقبت: محافظت، پاک‌کاری و ترمیم مستمرسیستم آبیاری جهت استفاده موثر، درست و متداوم آب.
  8. میرآب: به شخص اطلاق می‌گردد که توزیع آب را برای زراعت مطابق حق‌آبه مروجه تنظیم نموده و بهره‌برداری موثر از آن را تامین و حفظ و مراقبت شبکه آبیاری راعهده دار می‌باشد.
  9. چک‌باشی: به معاون میرآب اطلاق می‌گردد.

 

شخصیت حقوقی

ماده چهارم:

انجمن آبیاری که مطابق این طرزالعمل تشکیل می‌گردد بعد ازثبت دارای شخصیت حقوقی بوده و مطابق فقره پنج ماده یازدهم قانون آب در تصامیم مربوط به پلان‌گذاری و استفاده از منابع آب، در حفظ و مراقبت شبکه آبیاری و سایر حقوق و وجایب قانونی سهیم می‌باشد.

 

 

فصل دوم

ایجاد، ثبت، ساختار، وظایف و صلاحیت انجمن آبیاری

 

 

شرایط ایجاد انجمن آبیاری

ماده پنجم:

انجمن آبیاری تحت شرایط ذیل ایجاد می‌گردد:

  1. اعضای انجمن آبیاری از کلیه ساحات مدیریت مربوطه، نمایندگی نمایند.
  2. اعضأ باید در ساحه مدیریت، مالک زمین زراعتی و یا حق‌آبه باشند.
  3. اعضأ باید در ساحه مدیریت حضور فزیکی داشته باشند.

 

 

ثبت انجمن آبیاری

ماده ششم:

ثبت انجمن آبیاریدارای مراحل ذیل می‌باشد:

  1. اسناد ذیل باید قبل از ثبت انجمن آبیاری توسط درخواست کننده در روشنایی قانون آب و طرزالعمل هذا تهیه و ترتیب گردد:
    1. درخواستی ثبت.
    2. اساسنامه (ضمیمه شماره ۱).
    3. مقررات داخلی (ضمیمه شماره ۲).
    4. لست اعضای انتخابی (ضمیمه شماره ۳).
    5. سوالنامه زراعتی (ضمیمه شماره ۸).
    6. تعهد کتبی حداقل دو ثلث تمام سهم‌داران آب برای زراعت در جلسه ایجاد انجمن.
  2. درخواست کننده، اسناد فوق‌الذکر را به ریاست زراعت، آبیاری و مالداری ولایت مربوطه تسلیم نماید.
  3. ریاست زراعت، آبیاری و مالداری ولایت مربوطه درخواست را ثبت و ضمایم آن را به‌منظور خانه‌پری درست و مکمل بودن ملاحظه می‌نماید.
  4. درصورت دریافت نواقص، اسناد متذکره طی استعلام رسمی توسط ریاست زراعت، آبیاری و مالداری ولایت مربوطه با تشریح نواقص مندرج اسناد و رهنمایی لازم، دوباره به درخواست کننده جهت تصحیح و تکمیل محول می‌گردد.
  5. درصورت حصول اطمینان از اجزای فقره سوم ماده ششم این طرزالعمل، اسناد متذکره بعد از نشانی شد طی دو هفته کتباً به ریاست آبیاری وزارت زراعت، آبیاری و مالداری ارسال می‌گردد.
  6. ریاست آبیاری وزارت زراعت، آبیاری و مالداری طی دو هفته اسناد ارسالی را بررسی نموده و در صورت تایید:
  1. منظوری مقام وزارت زراعت، آبیاری و مالداری را اخذ می‌نماید.
  2. انجمن را ثبت و به مراجع ذیل کتباً اخبار می‌نماید:
    • ریاست زراعت، آبیاری و مالداری ولایت مربوطه
    • ریاست احصاییه و معلومات مارکیت وزارت
    • ریاست عمومی تنظیم امور آب وزارت انرژی و آب
    • حوزه دریایی مربوط
    • سایر ادارات ذیربط
  3. جواز فعالیت انجمن آبیاری را صادر می‌نماید.
  1. انجمن آبیاری می‌تواند بعد از صدور جواز در مطابقت با مفادات این طرزالعمل و احکام قانون آب به فعالیت آغاز نماید.
  2. انجمن آبیاری بعد از صدور جواز فعالیت، به‌منظور جمع‌آوری اجرت عرضه خدمات آب، دریافت اعانه‌های مالی از سایر منابع و حصول قرضه‌ها، حساب بانكی افتتاح می‌نماید.
  3. در صورتی‌که ریاست آبیاری، در اسناد ارسالی نواقص و کمبودی در یابد، اجراأت ذیل صورت می‌گیرد:
  1. اسناد مذکور طی دو هفته غرض اصلاح به ریاست زراعت، آبیاری و مالداری ولایت مربوط ارسال می‌گردد.
  2. ریاست زراعت، آبیاری و مالداری ولایت مربوط موضوع را به درخواست کننده کتباً اخبار می‌نماید.

 

ساختار انجمن آبیاری:

ماده هفتم:

  1. انجمن آبیاری متشکل از مجمع عمومی (تمام اعضای انجمن)، میرآب، چک‌باشی و یا چک‌باشی‌ها، منشی و خزانه‌دار می‌باشد.
  2. انجمن آبیاری بدون در نظرداشت تبعیض مذهبی، قومی، لسانی و جنسیت از اهالی و اعضای که زمین زراعتی و یا حق‌آبه داشته باشند برای مدت سه سال ویا بیشتر از آن، طوری که در اساسنامه مربوطه ذکر گردیده باشد انتخاب می‌گردد.
  3. جلسات عادی مجمع عمومی انجمن آبیاری مطابق اساسنامه مربوط مشخص می‌گردد.

 

وظایف انجمن آبیاری

ماده هشتم:

انجمن آبیاری دارای وظایف ذیل می‌باشند:

  1. انتخاب میرآب و چک‌باشی یا چک باشی‌ها.
  2. جلوگیری از ضایعات آب.
  3. جلوگیری از استفاده غیرقانونی آب مطابق قانون آب.
  4. جلوگیری از هر نوع فعالیت‌های خلاف ماده های پنجم و ششم قانون آب که باعث کاهش کمیت و خرابی کیفیت آب می‌گردد.
  5. نظارت از توزیع عادلانه آب به دهقانان مطابق حق آبه‌ها.
  6. پاک‌کاری مجراهای آب و رفع موانع ایجاد شده ناشی از سیلاب خیزی‌ها در مسیر جریان آب، به‌منظور جلوگیری از تخریب سیستم آبیاری و زمین‌های زراعتی.
  7. حفاظت و مراقبت دوامدار و بهره‌برداری موثر از شبکه‌های آبیاری تحت پوشش انجمن.
  8. اندازه‌گیری و ثبت مقدار جریان آب در داخل کانال آبیاری.
  9. سهم‌گیری و اشتراک در شناسایی، سروی، تطبیق و نظارت پروژه‌های آبیاری.
  10. تعقیب و تطبیق پلان‌های وزارت زراعت، آبیاری و مالداری درصورت کمبود آب و خشک‌سالی.
  11. اخذ و جمع‌آوری اجرت عرضه خدمات انتقال آب برای زراعت و حفظ و مراقبت سیستم‌های آبیاری طبق اساسنامه انجمن آبیاری.
  12. تماس متداوم با انجمن استفاده کننده‌گان آب و سهم‌گیری در اتخاذ تصامیم مربوط به پلانگذاری و استفاده از منابع آب برای زراعت.
  13. اجرای سایر وظایف مربوط، مطابق قانون آب.

 

صلاحیت‌های انجمن آبیاری

ماده نهم:

انجمن آبیاری دارای صلاحیت‌های ذیل می‌باشد:

  1. تحفظ و تامین حق‌آبه‌ها در ساحات مربوطه.
  2. مالکیت و كنترول شبکه‌های آبیاری در ساحه تحت پوشش.
  3. سهم‌گیری‌ در اتخاذ تصامیم مهم روی مدیریت منابع آب به‌شمول حفظ منافع استفاده كننده‌گان در انجمن‌های استفاده کننده‌گان آب، شوراهای حوزه‌های فرعی و اصلی دریایی.
  4. شرکت در تصمیم‌گیری نهادهای دولتی و غیر‌دولتی جهت سرمایه‌گذاری در احیأ و انکشاف شبکه‌های آبیاری ساحات مربوطه.
  5. استفاده از اجرت جمع‌آوری شده، غرض اجرای وظایف مندرج ماده هشتم این طرزالعمل و سایر مواردی که در اساسنامه انجمن درج باشد.
  6. تقاضای مساعدت‌های اضطراری و استفاده از آن در صورت وقوع حوادث طبیعی و آفات زراعتی.

 

 

 

فصل سوم

وظایف و صلاحیت‌های وزارت زراعت، آبیاری و مالداری

وظایف

ماده دهم:

وزارت زراعت، آبیاری و مالداری در قبال انجمن‌های آبیاری دارای وظایف ذیل می‌باشد:

  1. آگاهی میرآب‌ها و دهقانان از مفادات ایجاد انجمن‌های آبیاری.
  2. همکاری در ایجاد انجمن‌های آبیاری که شامل موارد ذیل می‌باشد:
  1. راه‌اندازی پروسه مشورتی.
  2. تسهیل و تنظیم جلسات ابتدایی.
  3. تسهیل روند انتخاب میرآب، چک‌باشی یا چک باشی‌ها، منشی و خزانه‌دار.
  4. توزیع فورمه‌های نمونوی مندرج ضمایم این طرزالعمل و رهنمایی لازم جهت خانه‌پری درست آن.
  1. ارایه معلومات در مورد پیشرفت روند ثبت به درخواست کننده‌گان در صورت تقاضأ.
  2. رهنمایی انجمن‌های آبیاری ثبت شده غرض ارتقای سطح آگاهی و بلند بردن ظرفیت آنها، به‌منظور مشارکت فعال در مدیریت منابع آب و تنظیم آب در مزرعه و آموزش و معرفی تکنالوژی جدید.
  3. تهیه و ترتیب رهنمودها و ضمایم مربوط به منظور تعقیب روند اصول مشارکتی در مدیریت منابع آب و تنظیم آب در مزرعه.
  4. فراهم‌سازی آموزش‌های فنی و تخنیکی در مورد تطبیق پروژه‌های آبیاری و حفظ و مراقبت شبکه‌های آبیاری، مدیریت مالی و اداری و سایر فعالیت‌هایی که نیاز به مهارت‌های تخصصی دارد.

 

واگذاری مالکیت پروژه

ماده یازدهم:

هرگاه وزارت زراعت، آبیاری و مالداری پروژه‌های منابع آب و آبیاری را که مطابق احکام قانون آب احداث گردیده، توأم با جواز به یک انجمن آبیاری واگذار نماید، آن انجمن آبیاری حایز ملکیت پروژه بوده و مسوول حفظ و مراقبت آن می‌باشد.

 

 

فصل چهارم

احکام متفرقه

 

انحلال و تصفیه حسابات

ماده دوازدهم:

انحلال و تصفیه حسابات انجمن آبیاری طبق موارد پیش‌بینی شده در اساسنامه مربوط، صورت می‌گیرد.

 

انفاذ

ماده سیزدهم:

 این طرزالعمل دارای (۴) فصل و (۱۳) ماده می‌باشدو بعد از منظوری مقام عالی وزارت زراعت، آبیاری و مالداری مرعی الاجرأ قرار می‌گیرد.

 

ملاحظه شد:

منظور است

 

 

محمد آصف رحیمی

وزیر زراعت، آبیاری و مالداری