(NHLP ) نظارت وارزیابی پروژه ملی باغداری ومالداری درولسوالی میربچه کوت ولایت کابل

معلومات عمومی درمورد پروژه NHLP:

پروژه ملی باغداری ومالداری، یک پروژه انکشافی وزارت زراعت، آبیاری ومالداری میباشد که درسال 1385 آغاز ودرسال 1391 ختم میگردد، پروژه مذکورسکتورهای باغداری ومالداری را حمایت میکند تا محصولات قابل فروش باغداری ومالداری را افزایش دهد، ازینکه سیستم باغداری ومالداری درافغانستان تا حال به شکل عنعنوی ادامه دارد، بناً سطح تولید وکیفیت آن روز به روز کاهش یافته است که دهاقین ومالداران نمیتوانند ازین سکتور ها عاید قناعت بخش بدست آورند، بناءً پروژه مذکورمیخواهد ذریعه معرفی انواع تکنالوژی های بهترو موثرظرفیت های تخنیکی باغداران ومالداران را بلند برده تا آنها قادرشوند با استفاده ازین تکنالوژی ها سطح تولیدات قابل مارکیت وعواید خویش را افزایش دهند، ازینکه اکثرفعالیت های پروژه تا حال تطبیق گردیده لذا ریاست نظارت وارزیابی لازم دانست تا نتایج وتاثیرات بخش باغداری این پروژه را مورد نظارت وارزیابی قراردهد، درین رابطه یک تیم ارزیابی را موظف ساخت تا نتایج وتاثیرات پروژه را درولسوالی میربچه کوت ولایت کابل مورد ارزیابی قرار دهد، ودرصورت داشتن امکانات ووقت کافی ارزیابی سایرولسوالی های تحت پوشش این پروژه را تکمیل خواهیم کرد.

 

خلاصه گذارش ارزیابی:

این ارزیابی به شیوه مشارکتی به اشتراک کارمندان ریاست نظارت وارزیابی، مدیرترویج ولسوالی میربچه کوت، کارمندان پروژه NHLPولسوالی میربچه کوت صورت گرفت، درنتیجه ارزیابی دریافت نمودیم که تکنالوژی چیله انگور مورد پسند دهاقین قرارگرفته است وبه شدت درحال توسعه قراردارد ونتایج ایکه تا حال بدست آمده است درجدول ذیل خلاصه میگردد:

نتایج متوقعه پروژه

شاخص اندازه گیری

وضعیت قبل ازپروژه

وضعیت فعلی

اندازه تغیرات نظربه وضعیت قبل ازپروژه

افزایش سطح حاصلخیزی

سطح تولید انگور طایفی به سیرفی جریب

500

700

200+

افزایش مقدارتولید قابل فروش

مقدار تولید قابل فروش انگورطایفی به سیرفی جریب

350

650

300+

افزایش درارزش محصولات

قیمت فی سیر انگور طایفی به افغانی

150

200

50+

افزایش درعواید ناخالص

عاید ناخالص فی جریب انگورطایفی به افغانی

52.500

130.000

77.500+

 

با وجودیکه 77.500 افغانی افزایش درعاید نالص فی جریب نظربه حالت اولی به مشاهده میرسد ولی این افزایش نظربه ظرفیت هائیکه درآب، خاک وهوای این منطقه به مشاهده میرسد، قناعت بخش نمیباشد وامکان دارد که سطح حاصلخیزی به مراتب افزایش یابد، همچنان با تقویه کوپراتیف های باغداری وافزایش دسترسی محصولات باغداری به مارکیت های پرمنفعت جهانی دست جلابان کوتاه خواهد شد وعواید باغداران چندین مراتبه بیشترخواهد شد.

پروسه اجرای ارزیابی:

به تاسی ازهدایت نامه مورخ 12/1/ 1391 ریاست نظارت وارزیابی مطابق به پلان مطروحه تیم ارزیابی توظیف و به تاریخ 15/1/1391 عازم ولسوالی میربچه کوت گردیدیم وبه همکاری مدیرترویج ولسوالی میربچه کوت و دو نفرازکارمندان پروژه NHLPکه مسئولیت تطبیق فعالیت های پروژه باغداری را درولسوالی میربچه کوت داشتند عازم قریه مشوانی علیا ولسوالی میربچه کوت ولایت کابل گردیدیم و درآنجا باغ یک نفردهقان پیشقدم به اسم محمد داود ولد عبدالروف که مالک باغ نمایشی بود مورد ارزیابی مشارکتی قراردادیم، تیم ارزیابی سوالات مورد نظررا به ترتیب طرح نمود و جوابات را بعد از بحث ها وتحلیل های لازم بدست آوردیم، قابل یاد آوری که مدیر ترویج، کارمندان پروژه باغداری و مالک باغ نمایشی اشخاص بسیارفنی و پرمعلومات بودند، بخاطریکه به تمام سوالات ما با علاقه مندی خاص پاسخ های دقیق وسنجیده ارایه نمودند، همچنان یک باغ نمایشی را ازنزدیک مشاهده نمودیم که درآن انگور طایفی به شکل چیله یی ساخته شده بود، همچنان درمسیر راه باغهای زیادی را مشاهده نمودیم که درآنها سیستم چیله یی تطبیق گردیده بود، وبه ما را امید وارمیساخت که این تکنالوژی به سرعت جای روشهای عنعنوی را خواهد گرفت به شرطیکه دسترسی دهاقین به مارکیت های پرمنفعت جهانی بیشترگردد.

اینک یافته ها وسفارشات خویش را به منظور بهبود هرچه بیشترپروژه موجوده و اصلاح پلان های بعدی قرار ذیل ارایه مینمائیم:

 

یافته ها وسفارشات:

  • سیستم چیله ساختن انګور درین ولسوالی به سرعت جریان دارد:

پروژه برای تشویق دهاقین پایه های کانکریتی وسیم فلزی توزیع نموده است، که باغداران در اوایل چندان علاقه مندی نشان نمیدادند ولی فعلاً علاقه مندی باغداران به حدی زیاد شده که پروژه HLP به تمامی علاقه مندان رسیده گی کرده نمیتواند ویک تعداد باغداران  پایه ها وسیم های مورد ضرورت خویش را از بازار آزاد بدست میاورند وحتی یک تعداد باغداران را درحال ساختن این پایه مشاهده نمودیم که برای خود شان مساختند.

سفارش: ازینکه باغداران این منطقه به اهمیت چیله ساختن آگاهی کافی حاصل نموده اند، بناً سفارش میگردد تا اشتباهات موجوده را درین تکنالوژی رفع نموده و درسایرمناطق نیزترویج گردد

 

  • دهاقین برای ترویج انګور طایفی علاقه مندی زیاد نشان میدهند:

ازینکه انگور طایفی توسط تجار کشورصادر میگردد ودرمارکیت های خارجی بازارخوب دارد، وبه قیمت خوب به فروش میرسد، لذا دهاقین نیزبه ترویج آن علاقه مندی نشان میدهند، هرگاه مقدار تولید بیشترگردد درقسمت ظرفیت مارکیت های خارجی یک تشویش موجود است که ممکن عرضه بیشترسبب کاهش قیمت ها گردد.

سفارش: برای رفع این تشویش سفارش میگردد تا پروژه مذکور ظرفیت مارکیت های خارجی را برای انگور نوع طایفی مطالعه نماید تا  توسعه ساحات انگور طایفی مطابق تقاضای مارکیت صورت گیرد، به خاطریکه انگور طایفی صرف به شکل تازه به فروش میرسد و درصورت کم شدن تقاضای مارکیت، ازآن کشمش ساخته شده نمیتواند

 

  • سیستم آبیاری جویه کشی که توسط پروژه معرفی گردیده است با شرایط این منطقه مطابقت ندارد:

کارمندان پروژه به عوض پشته های بزرگ سیستم عنعنوی، جویه های کوچک را سفارش نموده اند، ولی دهاقین انرا عملی نکرده اند به خاطریکه سیستم جویه های کوچک باید زود زود آبیاری گردد ولی دهاقین در فصل تابستان به مشکل کمبود آب روبرو اند، درین مورد تجربه باغداران دارای نتیجه بهترمیباشد

سفارش: درمناطقیکه کمبود آب موجود باشد، روشهای عنعنوی باغداران تغیرداده نشود، ولی درمناطقیکه آب کافی موجود باشد، طریقه جدید معرفی گردد

 

  • کنترول امراض وافات به شیوه های عضوی تا حدی ترویج گردیده ولی کنترول کیمیاوی هم صورت میگیرد:

باغداران درمورد ساختن، استعمال و اهمیت ادویه جات عضوی مانند لایم سلفر وروغن زمستانی آګاهی حاصل نموده اند، ولی قرار اظهارات مامور ترویج و یک نفر باغدارپیشقدم ادویه کیمیاوی روبینان را برای کنترول اتشک ترجیح داده اند

سفارش: پروژه باید استعمال لایم سلفر را به غلظت های رقیق بالای برگها مورد تحقیق قرار دهد تا برای کنترول مرض آتشک غلظت مناسب لایم سلفر را دریافت وسفارش نمایند، ویا درجستجوی سایرادویه جات عضوی شوند، تا طریقه عضوی بصورت مکمل جای طریقه کیمیاوی را بگیرد

 

  • درشاخه بری تاک نقیصه کوچک موجود است:

درسیستم چیله یی رهنمایی تنه وبازوی های تاک به صورت فنی صورت گرفته است اما درقسمت شاخه بری دندانه ها کدام رهنمایی فنی صورت نگرفته است، چنین وانمود میگردد که کارمندان تخنیکی پروژه درین قسمت معلومات کافی ندارند تا باغداران را بصورت درست رهنمایی نمایند

سفارش: ازینکه شاخه بری دندانه ها در تولید وکیفیت میوه نقش مهم دارد، بناً ضروری دانسته میشود تا سیستم عنعنوی شاخه بری تغیرداده شود، لذا سفارش میگردد که کارمندان پروژه این معلومات ومهارت را حاصل نمایند، هرگاه کارمندان پروژه به رهنمائی ضرورت داشته باشند، کارمندان ریاست نظارت وارزیابی درین قسمت آماده همکاری میباشد.

 

  • سطح حاصلخیزی تاک افزایش یافته است:

در ارزیابی مشارکتی که مدیر ترویج ولسوالی میربچه کوت نیز حاضربود، سطح حاصلخیزی انگور طایفی به شکل عنعنوی 500 سیرفی جریب و به شکل چیله 700 سیرفی جریب تخمین گردید. که 200 سیرافزایش را درفی جریب نشان میدهد.

سفارش: هرگاه درقسمت شاخه بری دندانه ها، کنترول امراض وآفات نباتی بصورت عضوی وبه طریقه درست وبهترآن صورت گیرد، امکان دارد تا سطح حاصلخیزی به مراتب افزایش داده شود، وهم میوه جات عاری ازبقایای مواد کیمیاوی گردد، بناً سفارش میگردد که قسمت شاخه بری وکنترول آمراض وافات نباتی به طریقه عضوی نیز توجه بیشترصورت گیرد

 

  • عواید ناخالص فی جریب انگورطایفی درسیستم چیله یی افزایش یافته است:

درارزیابی مشارکتی دریافت نمودیم که درسیستم عنعنوی ازجمله 500 سیرمحصول صرف 350 سیرآن قابل فروش(محصول قابل فروش عبارت از مقدار همان انگور است که دارای خوشه های بزرگتر ودارای رنگ مرغوب ترباشد) بوده اما درسیستم چیله یی ازجمله 700 سیرمحصول درحدود 650 سیرآن قابل فروش میباشد، همچنان فی سیرانگور طایفی سیستم عنعنوی درسال 1390 طور اوسط  به قیمت 150 افغانی و درسیستم چیله یی به قیمت 200 افغانی به فروش رسیده است که مبلغ 50 افغانی درقیمت فی سیرتفاوت به مشاهده میرسد، که عواید ناخالص فی جریب انگور درسیستم عنعنوی 52.500 افغانی و درسیستم چیله یی 130.000 افغانی تخمین گردیده است که 77.500 افغانی افزایش را نشان میدهد.

سفارش: مفاد ناخالص باغداران درهردو سیستم قناعت بخش نبوده، به خاطریکه برای بلند بردن سطح حاصلخیزی ظرفیت بیشترموجود است وهم اکثریت باغداران محصولات خویش را بالای زمین ویا درمارکیت های محلی به فروش میرسانند، لذا سفارش میگردد که درقدم اول سطح تولید را افزایش داده ودرقدم دوم ظرفیت کوپراتیف های باغداری بلند برده شود تا آنها قادر شوند که محصولات خویش را به بازارهای پرمنفعت جهانی به صورت مستقیم به فروش برسانند.

 

  • همکاری وهماهنگی بین دفترNHLP ویونت ترویج ولسوالی میربچه کوت بسیارضعیف ارزیابی میگردد:

ما ازنزدیک مشاهده نمودیم که یونت ترویج ولسوالی از نداشتن فرنیچر، وسایل دفتر، موترسایکل وغیره ضروریات کاری رنج میبرند ولی دفترNHLPدرنزدیکی یونت ترویج دریک منزل کرایی دفترساخته است که ازهرنگاه مجهزبوده، وهیچ نوع همکاری وهماهنگی بین این دو دفترموجود نیست.

سفارش: موجودیت دفترجدا گانه وکارمستقلانه به هیچ وجه پایداربوده نمیتواند، با ختم پروژه یک خلای بزرگ درارایه خدمات باغداری به میان خواهد آمد، لذا سفارش میگردد، که به عوض دفترکرائی و کارمندان قراردادی ازدفتر وکارمندان یونت ترویجی کارگرفته شود، و مالکیت ارایه خدمات به یونت ترویج ولسوالی ها داده شود

 

  • چالش عمده این ولسوالی کمبود آب آبیاری است:

منابع آبی به قدرکافی موجود است، مانند دریای فرزه، گلدره وشکردره، ولی از آب این دریا ها بصورت موثرکار گرفته نمیشود، به خاطریکه جریان آب این دریا ها درفصل زمستان وبهار نظر به ضرورت نبات بیشتربوده وزمانیکه نبات به آب بیشترضرورت دارد جریان آب درین دریا ها کمترمیگردد

سفارش: به خاطریکه ازآب این دریا ها درطول سال استفاده صورت گرفته بتواند، سفارش میگردد که آب دریاهای فرزه، گلدره وشکردره درجاهای مناسب ذخیره گردد که این کاربا ستراتیژی وزارت زراعت مطابقت دارد ویا کانال پروان امتداد داده شود که این کاربا ستراتیژی وزارت انرژی وآب مطابقت دارد، تا باشد که به مشکل آب درین ولسوالی به صورت پایدار رسیده گی صورت گیرد.